ምፍራስ ዓቢ ባንክ ስዊዘርላንድ ክረዲት ስዊስን ባንክታት ኣሜሪካ ሲግነቸር፡ ሲልቨርጌትን ሲሊኮን ቫሊ ባንክን (SVB) ኣብ 2023 ንፋይናንሳዊ ዕዳጋታት ኣንቀጥቂጡ።
ናይዚ ቀንዲ መበገሲ ድማ ገንዘባዊ ፖሊሲ ስርዓት ፌደራል ሪዘርቭ ኣሜሪካ “FED” እዩ ነይሩ።
እዚ ድማ ኣብ መወዳእታ 2021 ወለድ ብዓቢኡ ወሰኸ፣ እዚ ድማ ዋጋ መንግስታዊ ቦንድ ከምኡ’ውን ኣብ ንግዲ ልቓሕን ሊዝን ባንክታት ልዑል ክሳራ
ከምዘስዓበን ኣብ መወዳእታ ድማ ምፍራስ እተን ዝተጠቕሳ ባንክታት ከምዘስዓበን ተገሊጹ።
ኣብ ምሉእ ስርዓተ ባንክታት ኣመሪካ፡ ገንዘባዊ ፖሊሲ ፌድ ንምእማኑ ዘጸግም ኣስታት 1.9 ትሪልዮን ዶላር ኣመሪካ ኣጥፊኡ።
ኣብ ፋይናንሳዊ ስርዓት ዘስዓቦ ቅልውላውን ንዝቐረበ ምፍራስ ካልኦት ባንክታት ኣሜሪካን ንምምላስ፡ ብድሕሪኡ ፌድ ፕሮግራም ምወላ ግዜ ባንክ (BTFP) ኣበጊሱ።
እዚ መደብ እዚ ባንክታት ኣመሪካ ብቐጥታ ብልቓሕ ገንዘብ ፌድ ክረኽባ ኣኽኢልወን፣ እዚ ድማ ስቕ ኢለን ናይ ፈሳሲ ጸገማተን ይፈትሓ።
እዚ ድማ ነቲ ቅልውላው ኣህዲእዎን ፌደራል ፌደራል መሊሱ ከም ብርቱዕ መድሓኒ ፋይናንሳዊ ስርዓት ኮይኑ ክቐርብ ክኢሉ።
ብርግጽ ግን ኣብ ጽላት ባንክታት ኣመሪካ ዝነበረ ጸገማት ብፍጹም ኣይተፈትሐን።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ታሪኻዊ ቅልውላው ከይተረፈ እዩ ዘሎ!
ኣብ ታሕቲ እዚ ቅልውላው ክሳብ ክንደይ ኩለመዳያውን ገዚፍን ምዃኑ፡ ፌድ ኣብኡ እንታይ ተራ ከም ዘለዎን ድራኸኡን ድሕረ ባይታኡን እንታይ ምዃኑን ክትዕዘቡ ትኽእሉ ኢኹም።
I. ኣብ ጽላት ባንክታት ኣመሪካ ዘጋጠመ ታሪኻዊ ቅልውላው
1. ኣብ ዕዳጋ ንግዳዊ ንብረት ኣሜሪካ ዘሎ ቅልውላው
ሎሚ ኣብ USA ልዕሊ 4000 ባንክታት ኣለዋ፡ ካብዚአን ውሑዳት ኣማኢት ጥራይ እየን ጥዕና ዘለወን ክቑጸራ ዝኽእላ።
ብኣንጻሩ እቶም ዝበዝሑ ቃል ብቓሉ ኣብ ወሰን እዮም ዘለዉ።
ናይዚ ቀንዲ ምኽንያት ድማ ታሪኻዊ ውድቀት ዋጋታት ንግዳዊ ንብረት እዩ።
እዞም ዝስዕቡ ኣብነታት እዚ ክሳብ ክንደይ ዓቢ ምዃኑ ዘርእዩ እዮም፡ ኣብ ኒውዮርክ ዝርከብ 23 ደርቢ ዘለዎ ፕራይም ማንሃታን ኦፊስ ታወር፡ ኣብ 2019 215 ሚልዮን ዶላር ዝግመት ኮይኑ፡ ሕጂ ዋግኡ 104
ሚልዮን ዶላር ኣመሪካ ጥራይ እዩ - ብዋጋ 51 ክሳራ .6 ሚእታዊት ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ዓመት ጥራይ።
ኣብ ሴንት ሉዊስ፡ እቲ ዝነውሐ ህንጻ ቤት ጽሕፈት - 44 ደርቢ ዘለዎ ኤቲ ኤንድ ቲ ታወር - ብ3.5 ሚልዮን ዶላር ተሸይጡ።
ኣብ 2006 እዚ ፕራይም ንብረት 205 ሚልዮን ዶላር ወጺኡ፡ እዚ ድማ ብ98% ዘሰንብድ ምንቁልቋል ዋጋ ይውክል!
ባሪ ስተርንሊክት ዝተባህለ ቢልዮነር ኣውፋሪ ንብረት፡ ብሰንኪ እዚ ምንቁልቋል ዋጋ ኣብ ንብረት ኣብያተ ጽሕፈት ኣሜሪካ ጥራይ ሓደ ትሪልዮን ዶላር ክሳራ ከም ዝበጽሕ ኣተንቢሁ።
እዚ ክሳራታት መብዛሕትኡ ኣብ መጽሓፍቲ ንኣሽቱን ማእከሎትን ባንክታት ኣመሪካ ዝርከብ ኮይኑ፡ ሕጂ ኣብ ኣኽራናት ሕማቕ ልቓሕ ኮፍ ኢለን ዘለዋ፡ ካብዚአን ካብ 30% ክሳብ
50% ኣብ ጽዑቕ ሓደጋ ዘይምኽፋል ከምዘለዋ ክኢላ ክቡር ሓጺን ዶሚኒክ ኬትነር ይዛረብ።
ብተወሳኺ፡ 560 ቢልዮን ዶላር ዝግመት ንግዳዊ ንብረት ልቓሕ ኣብ መወዳእታ 2025፡ ኣብ መወዳእታ 2028 ድማ ልዕሊ 2.8 ትሪልዮን ዶላር ክውዳእ እዩ።
እዚ ማለት ኣብ USA እውን ናብ ትካላት ልቓሕ ዝመጽእ ታሪኻዊ መጠናት ዘለዎ ዳግመ-ፋይናንስ ማዕበል ኣሎ።
እዚ ማለት እቶም ዝተጎድኡ ንብረታት ኣብ ትሕቲ ኣዝዩ ዝኸፍአ ኩነታት ዳግማይ ፋይናንስ ክግበረሎም ኣለዎ። እዚ እንተዘይተዓዊቱ ድማ ንባንክታት ብዓቢ ቅናስን ተዛማዲ
ክሳራን ክሽየጡ ስለዝግደዱ፡ እዚ ድማ ናብ ምፍራስ ስርዓት ባንክታት ከስዕብ ይኽእል።
ቅድሚ ሕጂ ኣብ ፋይናንሳዊ ዕዳጋ ዝመሳሰል ኩነታት ተራእዩ ኣይፈልጥን።
2. ኣብ ዕዳጋ ቦንድ ኣሜሪካ ዘሎ ቅልውላው
ብዘይካ’ቲ ኣብ ዕዳጋ ንግዳዊ ንብረት ኣመሪካ ዘሎ ቅልውላው፡ ካልእ ናይ ግዜ ቦምባ ኣብ ዕዳጋ ቦንድ ይንቀሳቐስ ኣሎ።
ኣብዚ ምውሳኽ ወለድ ንመላእ ስርዓተ ባንክታት ከናውጽ ዝኽእል ኩነታት ፈጢሩ ኣሎ።
ሓደስቲን ሰሓብትን ናይ ወፍሪ ዕድላት ከፊቶም፡ እዚ ማለት ድማ ​​ንቦንድ መንግስቲ ኣመሪካ ዳርጋ ዝኾነ ጠለብ ኣይነበረን።
በዚ ምኽንያት ድማ ብዋጋኦም ኣዝዩ ከሲሮም፡ ሕጂ ባንክታት ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ 516 ቢልዮን ዶላር ዝግመት ዘይተረጋገጸ ክሳራታት ዝሓዘ እምባ ኮፍ ኢለን ኣለዋ።
እተን ባንክታት ነዞም ቦንድታት ክሳብ ዝሓዛ፡ እቲ ክሳራታት “ኣብ ወረቐት” ይጸንሕ።
ንኣብነት ዓማዊል ተቐማጢ ገንዘብ እንተ ኣውጺኦም ወይ ባንክታት ነዚ ቦንድ ብኻልእ ምኽንያት ክሸጣ እንተተገዲደን ግን እቲ ክሳራታት ናይ ብሓቂ ይኸውንን ንውድቀት ባንክታት እውን ከስዕብ ይኽእል እዩ።
3. ፌድ ነቲ ናይ ባንክ ተርም ፋይናንስ ፕሮግራም የብቅዕ
ልክዕ እቲ ታሪኻዊ ቅልውላው ባንክን ፋይናንስን ኣብ ዝቐረበሉ ዝነበረ እዋን፡ ማእከላይ ባንክ ኣመሪካ ፌድ ንፕሮግራም ምወላ ባንክታት (BTFP) ብ11 መጋቢት ኣቋሪጽዎ።
በዚ ኣቢሉ ድማ፡ ፌድ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ጥራይ ነተን ዝሓተታ ባንክታት ልዕሊ 160 ቢልዮን ዶላር ሂቡ፡ ስቕ ኢሉ ፋይናንስ ኣቕሪቡለን ነይሩ።
እተን ባንክታት ቦንድታተን ከም ዋሕስ ክጥቀማሉ ክኢለን፣ እዚ ድማ ብገጽ ዋጋ እምበር በቲ ሕጂ ዘሎ ዋጋ ዕዳጋ ኣይነበረን።
በዚ መንገዲ እዚ፡ ኣሉታዊ ሳዕቤን ወሰኽ ወለድን ልዕሊ ኩሉ ድማ ምንቁልቋል ዋጋ ዕዳጋ ቦንድ ኣመሪካን፡ ነተን ባንክታት ምሉእ ብምሉእ ተማሓይሹ፡ በዚ ድማ ካብ ምፍራስ ኣድሒነን።
ምስ ምዝዛም BTFP ባንክታት ቀሊል ፋይናንስ ናይ ምሃብ ዓቕሚ ተሓሪመን። ንኣብነት ናይ ኣሜሪካ ንግዳዊ ንብረት ዕንፍሩር ተፈንጂሩ ኣብ ዕዳጋ ቦንድ ኣሜሪካ እውን ክሳራታት ተራእዩ።
ብተወሳኺ፡ እቲ ጌና ልዑል መጠን ወለድ ሕጂ መሊሱ ኣብተን ባንክታት ምሉእ ጽልዋ የሕድር ኣሎ፡ እዚ ድማ ንኻልእን ኣዝዩ ዝሰፍሐን ቅልውላው ባንክታት ወሳኒ መበገሲ ክኸውን ይኽእል እዩ።
ኣብ ስርዓተ ባንክታት ኣሜሪካ ዘሎ ድራማዊ ኩነታት ኣብ ግምት ብምእታው፡ ካናዳዊ-ኣየርላንዳዊ ተንታኒ ኬቪን ኦሊሪ፡ ኣብ ዝቕጽሉ ዓመታት ኣሽሓት ባንክታት ከምዝፈርሱ ርግጸኛ እዩ።
ባንክታት ዓለም ኣዝየን ንሓድሕደን ዝተኣሳሰራ ስለዘለዋ፡ እዚ ድሕሪኡ ናብ ዓቢ ዓለማዊ ፋይናንሳዊ ሱናሚን ንኹሎም ቅድሚ ሕጂ ዝነበሩ ድዋርፍ ዝገብር ዓለማዊ ቁጠባዊ ቅልውላውን ከስዕብ ይኽእል።
II ፌድ – ኣብ ፋይናንሳዊ ስርዓት ባርዕ ዘቃጽሉን ድራኸታቶምን።
ንደገ ዓለም፡ ፌደራላዊ ዕቑር ሃብቲ ኣመሪካ ንነብሱ ከም ዕቱብን ብርቱዕን ተቓላሳይ ርጉእ ፋይናንሳዊ ስርዓት ኮይኑ የቕርባ።
ኣብ ፋይናንሳዊ ስርዓት ግን፡ ብመሰረት ክኢላ ፋይናንስ ኤርንስት ዎልፍ፡ ኮነ ኢሉ ኣብ 2023 ቅልውላው ባንክን ሕጂ ዘሎ ቅልውላውን ዘበገሰ
ወይ ሕጂ ዝፈጠሮ ዘሎ፡ ኣብ ፋይናንሳዊ ስርዓት ዝነብር ዘሎ ይመስል።
ኤርንስት ዎልፍ እዞም ዝስዕቡ ምትእስሳራት ይርኢ፡ እዚኦም ድማ ንምንታይ ፌድ ከምዚ ዓይነት ተግባር ከም ዝፍጽም ዝገልጹ እዮም፤
1. ኣብ መወዳእታ ደረጃታት ዓለማዊ ፋይናንሳዊ ስርዓት ኢና ዘለና፡ በዚ ምኽንያት ድማ እየን ኣብ መላእ ዓለም ዝርከባ ማእከላይ ባንክታት ሓድሽ ፋይናንሳዊ
ስርዓትን ምጅማር ዲጂታላዊ ባጤራታት ማእከላይ ባንክን (CBDC) ዘዳልዋ ዘለዋ።
2. ምስ ምትእትታው ሲቢዲሲ ብንግዳዊ ባንክታት ዝወሃብ ልቓሕ ክስረዝን ኣብ መጻኢ ምናልባት ብማእከላይ ባንክ ጥራይ ክግበርን እዩ።
እዚ ማለት ድሕሪ ደጊም ኣብቲ ሓድሽ ገንዘባዊ ስርዓት ብፍላይ ንኣናእሽቱን ማእከሎትን ባንክታት ዝኾነ ቦታ ኣይክህሉን እዩ።
ስለዚ ድማ እዩ ኣብ ጽላት ባንክታት ዝካየድ መስርሕ ምትእኽኻብ ብቕልጡፍ ንምስጓም እቲ ዝጸንሐ ቅልውላው ባንክታት ኮነ ኢልካ ነዳዲ ዝወሃቦ ዘሎ።
3. ዓበይቲ ተጠቀምቲ ናይቲ ዝመጽእ ምፍራስ ባንክታት ከም በዓል ጎልድማን ሳክስ ወይ ጄፒ ሞርጋን ቻይዝ ዝኣመሰላ ዓበይቲ ባንክታት ኣመሪካ ክኾና እየን።
እዚ ዳሕረዋይ ድሮ ኣብ 2023 ብክፋል ዋጋኡ ንፋርስት ሪፓብሊክ ባንክ ሒዙ ነይሩ።
እዘን ዓበይቲ ባንክታት እውን ነቲ ዝመጽእ ቅልውላው ተጠቒመን ዓበይቲ ንብረት ብዘስሕቕ ዋጋ ክረኽባ እየን።
እዚ ብግዲኡ ከም በዓል ብላክሮክ፣ ቫንጋርድን ስቴት ስትሪትን ዝኣመሰሉ ዓበይቲ ኣካየድቲ ንብረት ይጠቅም፣ እዚኦም ድማ ኣብተን ንብረት ልዕለ
ሃብታማት ዘመሓድራ ዓበይቲ ባንክታት ኣሜሪካ ዓበይቲ ኣክስዮናውያን እዮም።
4. ዝኾነ ናይ ባንክ መከላኸሊ ፋንድ ንወነንቲ ሕሳብን ተቐማጦን ካብ ሳዕቤናት ናይቲ ክሳብ ሕጂ ዝዓበየ ቅልውላው ባንክ ክኸውን ዝኽእል ንምክልኻል ዘድሊ
ፋይናንሳዊ ጸጋ ስለዘይብሉ፡ እዚ ንሲቢዲሲ ምቕባል ምቹእ መበገሲ ክኸውን ይኽእል።
በዚ ሓድሽ ገንዘብ ዝግበር ክፍሊት ሓገዝ ነዚ ስርዓት ኣወንታዊ ምስሊ መድሓኒ ክህቦ ይኽእል እዩ።
ልክዕ ከምቲ ዊንስተን ቸርችል ዝሃቦ ጭርሖ: “ቅልውላው ንኸንቱ ፈጺምካ ኣይትፍቀደሉ!”
III.ድሕረ ባይታ ፌደራል ሪዘርቭ ኣሜሪካ።
ብመሰረት ኤርንስት ዎልፍ፡ ፌድ ሓድሽ ዲጂታላዊ ፋይናንሳዊ ስርዓት ንምትእትታው ኩሉ መገድታት ይጥቀም ከምዘሎ ርዱእ እዩ።
ፌድ ንህዝቢ ናብዚ ሓድሽ ገንዘባዊ ስርዓት ንምስሓብ ወይ ንምግዳድ ኣሽሓት ባንክታት ምኽሳርን ትሪልዮናት ዶላር ዝግመት ንብረት ንምጥፋእን ድሉው እዩ።
እቶም ዓበይቲ ተጠቀምቲ እቶም ልዕሊ ዓቐን ሃብታማት ጥራይ ምዃኖም ርዱእ እዩ።
ፌድ ንምንታይ ንረብሓ ሓፈሻዊ ህዝቢ ዘይኮነስ ንረብሓ ናይዚ ውሑድ ውሑዳት ዝሰርሕ ብዕምቆት ንምርዳእ፡ ፌድ መንግስታዊ ትካል ከምዘይኮነ ክርዳእ ኣለዎ።
ብመሰረት ዳይረክተር ማእከላይ ባንክ ደቡብ ኣፍሪቃ ነበርን ስለዚ ድማ ሓቀኛ ውሽጣዊ ፋይናንሳዊ ስርዓት ዝኾነን ስቲቨን ጉድሰን ከም ዝበሎ፡ ፌድ ዳርጋ ከም ኩለን ማእከላይ
ባንክታት ዓለም፡ ከምኡ’ውን IMFን ባንክ ዓለምን ብውልቂ ዝቆጻጸር እዩ። ንረብሓ መሻርኽተንን መስረትተንን ጥራይ ንግደን ዘካይዳ ባንክታትን ትካላትን።
ንኣብነት ኣብታ “ታሪኽ ማእከላይ ባንክ” እትብል ዝተሓትመት መጽሓፉ፡ ዓበይቲ ኣክስዮናውያን ፌድ’ውን ኣስሚሩ ኣሎ።
እዚኦም እዞም ዝስዕቡ ባንክታት ባንክ ስርወ መንግስቲ ዘለዎም እዮም፡ – ጄፒሞርጋን ቻይዝ ባንክ – ጎልድማን ሳክስ ባንክ ኒውዮርክ – ላዛርድ ብራዘርስ ባንክ ኦፍ ፓሪስ –
እስራኤል ሙሴ ሲፍ ባንክ ኢጣልያ – ሸርሰን ኣሜሪካን ኤክስፕረስ ባንክ – ሮትሻይልድ ባንክታት ለንደንን ፓሪስን – ዋርበርግ ባንክታት ሃምቡርግን ኣምስተርዳምን.
ስለዚ ነዚ ሕጂ ዘሎ ቅልውላው ባንክ ነዳዲ ዝህብዎ ዘለዉ ንእሽቶ ዓንኬል ልዕለ ሃብታማት እዮም።
ጁባኦም ንምስራዕን ናብቲ ምናልባት ከም ናይ ምድሓን ፓኬጅ ተመሲሎም ናብቲ ሓድሽ ዲጂታላዊ ስርዓተ ገንዘቦም ክስሕቡናን ክጥቀሙሉ ይደልዩ።
ከምቲ “kla.tv” ድሮ ኣብ መደባቱ “ገንዘብ ዲጂታላዊ ማእከላይ ባንክ – መወዳእታ ሓርነት!” -www.kla.tv/29968- ብኤርንስት ዎልፍ። እዚ
ኩሉ ዝፍጸም ምሉእ ቁጽጽር ንምርካብን ኩሉ ናጽነትና ንምምንዛዕን ጥራይ እዩ።
እቲ ፋይናንሳዊ ስርዓት ዳግማይ ንውድቀት ተዳልዩ ኣሎ፡ እቲ ሕጂ ፌድ ዝገብሮ ዘሎ ምጉዳል ወለድ ድማ ነዚ ኣይቅይሮን እዩ።
እቲ ምፍራስ መዓስ ከም ዘጋጥም ንምግማት ኣጸጋሚ እኳ እንተኾነ፡ ሓደ ነገር ግን ርግጸኛ እዩ፡ እቶም ስልጣኖም ብዘይንገር ገበናዊ ጸዓት ተጠቒሞም ዝያዳ ሃብትን ስልጣንን ንምእካብ
ዝጥቀሙሉ ባንከኛታት፡ ጠንቂ ናይቲ ፋይናንሳዊ ውድቀት ኮይኖም ንኸይቃልዑ ኩሉ ክገብሩ እዮም .
ዕላማኦም ንምዕዋት ድማ ካልእ ቅልውላዋት ከጋድዱ ይኽእሉ። ኣብዚ እዋን’ዚ ዝረአ ዘሎ ዓቢ ወሰኽ ወተሃደራዊ ግጭታት ሓዊስካ።
ሓድሽ ናይ ማእከላይ ባንክ ዲጂታላዊ ገንዘቦም ክሸጡልና ብዘየገድስ ብርግጽ ትሮጃን ፈረስ ስለዝኾነ ነቲ ጸገማት ፈጺሙ ኣይፈትሖን እዩ።
እቲ መፍትሒ ድማ እዞም ባንከኛታት ነቲ ቅልውላው ዘስዓቡ ኮይኖም ተሓተትቲ ኮይኖም ስልጣኖም ይውሰድ።
ብመሰረት ዳይረክተር ማእከላይ ባንክ ነበር ስቲቨን ጉድሰን፡ ጽልዋኦም ካብ ዋላ ሓንቲ ገንዘብ ናይ ምፍጣር መሰል ምውሓስን ድሕሪኡ ብወለድ ምልቃሕን እዩ ነይሩ።
ነዚ ክገብሩ ዝኸኣሉ ማእከላይ ባንክታት ዓለም ብምቁጽጻር እዩ።
ስለዚ “ዓለማዊ ምቑራጽ ጸጉሪ” የድሊ፣ እዚ ማለት ድማ ​​ካብ ማእከላይ ባንክታት፣ IMFን ባንኪ ዓለምን ንኹለን ዝተዘምታን ብዘይፍትሓዊ መንገዲ ዝሳቐያ ዘለዋ
ሃገራውያን ሃገራት ይቕሬታ ​​ምሕታትን ኩሉ ዝተሰሓበ ጸጋታት ምምላስን ማለት እዩ።
ምኽንያቱ ልክዕ ከምቲ ልቓሕ ካብ ባዶ ዝተፈጥረ ዕዳ እውን ናብ ባዶነት ክጠፍእ ኣለዎ።
እቲ ሕልሚ ቀትሪ ዝውዳእ መሰል ምፍጣር ገንዘብ ናብ ኢድ ህዝብን ውልቀ ልኡላውያን ሃገራትን ምስ ተመልሰ እዩ።
ብፍላይ ኣብዚ ዓለማዊ ቅልውላው እዚ ዝጠልበሉ ግዜ በጺሑ ኣሎ - ሕጂ እንተዘይኮይኑ መዓስ?